Những người thầm lặng dưới đáy moong: Chuyện những kỹ sư đi tìm "độ nở của đá”

Quản trị viên 01/10/2026 Khối địa chất

Nhằm xác định chính xác hệ số nở rời của đá nguyên khối (Knr), phục vụ công tác quản lý khối lượng bốc xúc và tối ưu hóa chi phí vận hành, Công ty Cổ phần Than Cao Sơn - TKV đã phối hợp với Công ty Cổ phần Tin học, Công nghệ, Môi trường - Vinacomin (VITE) triển khai đo đạc, khảo sát thực địa và thí nghiệm xác định hệ số nở rời của đá nguyên khối tại khai trường mỏ Cao Sơn.

Giữa lòng moong sâu hàng trăm mét của Công ty Cổ phần Than Cao Sơn – TKV, nơi nắng bụi mùa khô hay bùn lầy mùa mưa luôn hiện hữu, một nhóm kỹ sư vẫn ngày ngày bám tầng, tỉ mỉ với từng khối đá, từng số liệu đo đạc. Công việc của họ không ồn ào như tiếng nổ mìn hay tiếng động cơ của những cỗ máy khổng lồ trên khai trường, nhưng mỗi con số thu được lại có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm độ chính xác trong xác định hàng chục triệu mét khối đất đá bốc xúc mỗi năm.

Hệ số nở rời của đá (Knr) là một trong những thông số quan trọng phục vụ công tác tính toán, quản lý khối lượng đất đá sau khi phá vỡ. Thực tế cho thấy, đá nguyên khối tại mỗi tầng khai thác của mỏ Cao Sơn có cấu trúc địa chất, độ cứng và đặc tính cơ lý khác nhau. Vì vậy, việc xác định hệ số nở rời thông qua khảo sát và thí nghiệm trực tiếp tại hiện trường sẽ giúp phản ánh sát hơn đặc tính thực tế của từng khu vực khai thác, thay vì chỉ sử dụng các giá trị lý thuyết chung.

Tại các hố thực nghiệm dưới đáy moong, quy trình được thực hiện với sự phối hợp chặt chẽ, chính xác giữa cán bộ kỹ thuật của Công ty Cổ phần Than Cao Sơn và các chuyên gia tư vấn của VITE. Từ việc lựa chọn dải đá đại diện, đo vẽ trắc đạc để xác định chính xác thể tích đá nguyên khối ban đầu (Vnk), theo dõi quá trình phá rời và bốc xúc, đến đo lại thể tích thực tế của khối đá sau khi đã tơi xốp (Vnr), mỗi công đoạn đều được thực hiện cẩn trọng và tuân thủ yêu cầu kỹ thuật.

Giữa cái nóng hầm hập phả ra từ những vách đá hay những cơn mưa bất chợt trên khai trường, các kỹ sư của Cao Sơn và các chuyên gia tư vấn VITE vẫn kiên trì bám tầng, tỉ mỉ ghi nhận từng thông số. Những kết quả đo đạc, thí nghiệm tại hiện trường sẽ là cơ sở quan trọng để xác định hệ số nở rời phù hợp với điều kiện địa chất thực tế của mỏ, qua đó góp phần nâng cao độ chính xác trong quản lý khối lượng bốc xúc và hiệu quả công tác quản lý, điều hành sản xuất.

Ảnh 1: Khai trường mỏ than Cao Sơn

Ảnh 2,3: Thi công xác định hệ số nở rời trên khai trường mỏ than Cao Sơn

Ảnh 4: Đo đạc các thông số hào thí nghiệm

Chính sự tỉ mỉ, thầm lặng ấy đã mang lại giá trị kinh tế lớn cho doanh nghiệp. Kết quả xác định hệ số nở rời chính xác do Công ty VITE thực hiện là cơ sở để Công ty Cổ phần Than Cao Sơn xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật chuẩn xác, tính toán tối ưu hệ số lấp đầy gàu xúc, định mức tiêu hao nhiên liệu cho dàn xe vận chuyển tải trọng lớn, đồng thời bảo đảm tính minh bạch, chính xác trong công tác nghiệm thu giao khoán.

Kết quả hợp tác hiệu quả giữa Công ty Cổ phần Than Cao Sơn - TKV và Công ty VITE, cùng những con số Knr được đo đạc, xác định công phu dưới đáy moong, là minh chứng rõ nét cho tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và sáng tạo của đội ngũ cán bộ, kỹ sư. Họ chính là những người đang ngày đêm thầm lặng góp sức giữ vững dòng chảy sản xuất an toàn, hiệu quả và bền vững./.

Tác giả: Phạm Hồng Kiên, Đào Mạnh Hà