Trong hoạt động sản xuất kinh doanh và phát triển hạ tầng công nghiệp, công tác bảo vệ môi trường luôn là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu. Đặc biệt, việc xử lý nước thải sinh hoạt và nước thải từ các nhà ăn công nghiệp - nơi chứa hàm lượng dầu mỡ, chất hữu cơ cao và dễ nảy sinh ô nhiễm là một thách thức lớn trong công tác vận hành hạ tầng kỹ thuật. Nếu không thực hiện duy tu, bảo dưỡng định kỳ, hệ thống xử lý nước thải (XLNT) rất dễ rơi vào tình trạng xuống cấp, gây tắc nghẽn, phát sinh mùi hôi và nguy cơ xả thải không đạt chuẩn ra môi trường.

1. Tầm quan trọng của việc bảo trì, bảo dưỡng hệ thống XLNT định kỳ

Một hệ thống XLNT dù được thiết kế chuẩn xác đến đâu cũng khó tránh khỏi sự ăn mòn và hao mòn cơ học theo thời gian. Việc thực hiện duy tu và bảo dưỡng định kỳ mang lại những giá trị cốt lõi:

Đảm bảo chất lượng nước đầu ra: Duy trì sự ổn định của vi sinh và hiệu quả của hệ thống lọc giúp chất lượng nước thải luôn đạt các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường.

Kéo dài tuổi thọ thiết bị và tối ưu hóa chi phí: Việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ các thiết bị chủ chốt như máy thổi khí, máy khuấy chìm, bơm nước thải và hệ thống châm hóa chất giúp kịp thời phát hiện hư hỏng, tránh hỏng hóc dây chuyền gây tốn kém chi phí thay thế lớn.

Đảm bảo môi trường làm việc sạch sẽ, an toàn: Chống tắc nghẽn và rò rỉ giúp dứt điểm tình trạng phát sinh mùi hôi, đảm bảo sức khỏe cho cán bộ công nhân viên cũng như cảnh quan chung của đơn vị.

2. Minh chứng thực tiễn: Công tác duy tu, nâng cấp hệ thống XLNT tại các nhà ăn công nghiệp (Bài học kinh nghiệm từ Công ty CP Than Cao Sơn - TKV)

Điển hình cho công tác chủ động đánh giá và triển khai cải tạo, bảo dưỡng đồng bộ hệ thống XLNT sinh hoạt là dự án phối hợp giữa Phòng Quản lý dự án và Xây dựng công trình (QLDA&XDCT) thuộc Công ty Cổ phần Tin học, Công nghệ, Môi trường - Vinacomin (VITE) và Công ty Cổ phần Than Cao Sơn – TKV.

Hiện trạng trước khi cải tạo:

Trước khi triển khai, hệ thống XLNT tại các khu vực văn phòng cọc 3, phân xưởng vận tải 1,3, nhà ăn số 3 và nhà ăn số 4 của Than Cao Sơn gặp nhiều hạn chế do sự xuống cấp của thiết bị cơ khí, bám bẩn đường ống và nguy cơ gây phát tán mùi.

Một số hình ảnh của các trạm xử lý nước thải cao sơn sau một thời gian dài không bảo trì bảo dưỡng.

Giải pháp và quy trình triển khai đồng bộ:

Với trách nhiệm đảm bảo tính kỹ thuật, Phòng QLDA&XDCT đã trực tiếp chỉ đạo và kiểm soát nghiêm ngặt toàn bộ quá trình:

1. Nâng cấp và cải tạo phần cứng: Tiến hành cải tạo bể điều hòa, nâng cấp hệ thống máy khuấy chìm, máy thổi khí, thay thế các bơm nước thải bị hỏng và lắp đặt đồng bộ hệ thống định lượng hóa chất.
2. Thi công kiểm soát chất lượng: Mọi công đoạn từ gia công kết cấu cơ khí đến lắp đặt thiết bị và vận hành chạy thử đều được kiểm soát chặt chẽ về tiến độ lẫn chất lượng.
3. Xây dựng quy trình vận hành 03 giai đoạn:

• Giai đoạn 1: Nuôi cấy vi sinh.
• Giai đoạn 2: Duy tu vận hành ngắn hạn.
• Giai đoạn 3: Duy tu vận hành dài hạn, bao gồm việc hướng dẫn công nhân kỹ thuật vệ sinh đường ống công nghệ, thay thế vật liệu lọc và bảo dưỡng máy móc định kỳ.

Việc bảo trì, bảo dưỡng trạm xử lý nước thải theo từng giai đoạn là hết sức cần thiết, không chỉ nhằm duy trì tình trạng hoạt động ổn định, hạn chế hư hỏng thiết bị, máy móc mà còn góp phần bảo đảm chất lượng nước thải đầu ra đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), đồng thời hạn chế các rủi ro liên quan đến công tác quản lý và tuân thủ pháp luật về môi trường./.