Trong quá trình phát triển của ngành Than - Khoáng sản, công tác bảo vệ môi trường, cải tạo cảnh quan và xây dựng không gian làm việc xanh - sạch, thân thiện ngày càng được quan tâm. Không chỉ dừng lại ở yêu cầu tuân thủ các quy định về môi trường, việc cải tạo cảnh quan tại các đơn vị sản xuất còn góp phần nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Với đặc thù của các đơn vị khai thác, chế biến than - khoáng sản, không gian cảnh quan thường chịu tác động lớn bởi địa hình phức tạp, bụi, đất đá thải, nước mặt, taluy, tuyến đường nội bộ và các khu vực sản xuất có mật độ hoạt động cao. Vì vậy, thiết kế cảnh quan trong môi trường mỏ không đơn thuần là việc trồng cây, lát sân hay tạo điểm nhấn mỹ quan, mà là quá trình tổ chức, sắp xếp lại không gian trên cơ sở đánh giá hiện trạng, điều kiện tự nhiên, công năng sử dụng và yêu cầu bảo vệ môi trường.

Hình ảnh hiện trạng mặt bằng tại công ty Than Núi Béo – Vinacomin.

Mặt bằng sau cải tạo tại công ty Than Núi Béo - Vinacomin.

Trong các phương án tư vấn, Công ty Cổ phần Tin học, Công nghệ, Môi trường – Vinacomin (VITE) chú trọng cách tiếp cận tổng thể: khảo sát hiện trạng khu vực, đánh giá địa hình, hệ thống thoát nước, hiện trạng cây xanh, mặt bằng sản xuất và nhu cầu sử dụng thực tế của từng đơn vị. Từ đó, các giải pháp cảnh quan được nghiên cứu theo hướng phù hợp với điều kiện hiện trường, thuận tiện trong quản lý vận hành, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa yếu tố kỹ thuật, mỹ quan và hiệu quả đầu tư.

Một điểm đáng chú ý trong thiết kế cảnh quan môi trường mỏ là sự kết hợp giữa cây xanh, hạ tầng kỹ thuật và tổ chức không gian. Cây xanh không chỉ tạo bóng mát, cải thiện vi khí hậu, giảm cảm giác khô cứng của không gian công nghiệp mà còn góp phần hạn chế bụi, ổn định bề mặt đất, cải thiện cảnh quan các tuyến đường, khu điều hành, khu sinh hoạt và các mặt bằng sản xuất. Bên cạnh đó, các hạng mục như sân đường, rãnh thoát nước, kè, mái taluy, hồ nước, bồn hoa, thảm cỏ, chiếu sáng và điểm nhấn kiến trúc cũng cần được nghiên cứu đồng bộ để hình thành một không gian hoàn chỉnh.

Bên cạnh yếu tố mỹ quan, các phương án cảnh quan do Công ty VITE tư vấn còn hướng đến tính bền vững trong vận hành. Việc lựa chọn cây trồng cần phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng, điều kiện chăm sóc và đặc thù khu vực mỏ. Các loại cây có khả năng chịu nắng, chịu bụi, sinh trưởng ổn định, ít yêu cầu chăm sóc phức tạp thường được ưu tiên. Đồng thời, hệ thống thoát nước, chống xói mòn, xử lý nền và bố trí mặt bằng cần được nghiên cứu kỹ để hạn chế tình trạng hư hỏng, ngập úng hoặc xuống cấp sau khi đưa công trình vào sử dụng.

Có thể thấy, thiết kế cảnh quan trong các đơn vị ngành Than - Khoáng sản là một lĩnh vực đòi hỏi sự kết hợp giữa chuyên môn môi trường, hạ tầng kỹ thuật, kiến trúc cảnh quan và kinh nghiệm thực tiễn tại hiện trường.

Trong thời gian tới, cùng với yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường, cải thiện điều kiện làm việc và xây dựng hình ảnh doanh nghiệp xanh - sạch, hiện đại, Công ty VITE sẽ tiếp tục phát huy vai trò trong công tác tư vấn, thiết kế cảnh quan môi trường. Mỗi công trình, mỗi phương án được triển khai không chỉ góp phần tạo dựng không gian sản xuất xanh, sạch, đẹp mà còn thể hiện trách nhiệm của doanh nghiệp đối với người lao động, cộng đồng và mục tiêu phát triển bền vững của ngành Than - Khoáng sản.

Từ khảo sát hiện trạng đến thiết kế cảnh quan, Công ty VITE luôn đồng hành cùng các đơn vị thuộc TKV trong quá trình xây dựng không gian sản xuất xanh, thân thiện với môi trường và hướng tới phát triển bền vững./.