Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng tiến trình chuyển đổi số quốc gia đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Không gian mạng trở thành môi trường làm việc, học tập, giao tiếp và lan tỏa thông tin với tốc độ chưa từng có. Chỉ với một thiết bị thông minh có kết nối internet, con người có thể tiếp cận kho tri thức khổng lồ của nhân loại, đồng thời cũng đối mặt với vô vàn luồng thông tin phức tạp, khó kiểm chứng.

Bên cạnh những giá trị tích cực, môi trường số đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ như tin giả, thông tin xấu độc, các luận điệu xuyên tạc của thế lực thù địch, lừa đảo công nghệ cao, đánh cắp dữ liệu cá nhân và những biểu hiện lệch chuẩn trong văn hóa ứng xử trên không gian mạng. Những tác động tiêu cực ấy không chỉ ảnh hưởng đến từng cá nhân mà còn tác động trực tiếp đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Nhận thức rõ vai trò của chuyển đổi số và nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng, Đảng ta đã ban hành nhiều nghị quyết, chỉ thị quan trọng. Nghị quyết số 52-NQ/TW ngày 27/9/2019 của Bộ Chính trị về chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư nhấn mạnh yêu cầu “đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức, tạo quyết tâm chính trị mạnh mẽ về chuyển đổi số quốc gia”. Đồng thời, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị xác định nhiệm vụ trọng tâm là “tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới”.

Trong bối cảnh đó, việc nâng cao “sức đề kháng số” cho đảng viên và người lao động không chỉ là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ mỗi cá nhân trước các tác động tiêu cực trên không gian mạng mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng trong công tác xây dựng Đảng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và xây dựng xã hội số an toàn, lành mạnh, văn minh.

“Sức đề kháng số” - lá chắn cần thiết trong thời đại công nghệ

 Nếu “sức đề kháng” của cơ thể giúp con người chống lại bệnh tật thì “sức đề kháng số” chính là khả năng nhận diện, sàng lọc, phản biện và miễn nhiễm trước những thông tin sai lệch, độc hại trên môi trường mạng. Đó còn là khả năng sử dụng công nghệ an toàn, có trách nhiệm; biết bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ bí mật cơ quan, đơn vị và giữ gìn chuẩn mực đạo đức trong không gian số.

Hiện nay, mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, thông tin được lan truyền gần như tức thời. Mỗi ngày, hàng triệu bài viết, video, hình ảnh được chia sẻ trên internet. Tuy nhiên, không phải thông tin nào cũng đúng sự thật và mang giá trị tích cực. Các thế lực thù địch, phản động thường lợi dụng các vấn đề “nóng”, những sự kiện chính trị, xã hội được dư luận quan tâm để tung tin giả, bóp méo sự thật, kích động tâm lý hoài nghi, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc, gây suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Đáng lo ngại hơn, một bộ phận người sử dụng mạng xã hội còn thiếu kỹ năng kiểm chứng thông tin, dễ bị tác động bởi tâm lý đám đông hoặc những nội dung giật gân, câu view. Không ít trường hợp vô tình chia sẻ thông tin sai sự thật, để lộ dữ liệu cá nhân, dữ liệu nội bộ cơ quan, doanh nghiệp; trở thành nạn nhân của các hành vi lừa đảo trực tuyến hoặc bị lợi dụng phục vụ mục đích xấu.

Trong bối cảnh đó, “sức đề kháng số” trở thành yêu cầu tất yếu đối với mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động. Đây không chỉ là năng lực công nghệ mà còn là bản lĩnh chính trị, ý thức công dân và trách nhiệm xã hội trong thời đại số.

Đảng viên phải tiên phong xây dựng bản lĩnh chính trị trên không gian mạng

Đảng viên là lực lượng nòng cốt trong hệ thống chính trị, giữ vai trò định hướng tư tưởng và lan tỏa niềm tin trong quần chúng Nhân dân. Vì vậy, mỗi đảng viên cần tiên phong xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng trên không gian mạng; nâng cao khả năng nhận diện và đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch.

Muốn có “sức đề kháng số”, trước hết đảng viên phải thường xuyên học tập lý luận chính trị, cập nhật chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; từ đó có đủ cơ sở để phân biệt đúng - sai, thật - giả giữa “ma trận thông tin” hiện nay.

Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ, đảng viên phải phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong mọi lĩnh vực công tác và đời sống xã hội. Trong thời đại số, tinh thần tiên phong ấy càng cần được thể hiện rõ qua việc sử dụng mạng xã hội văn minh, có trách nhiệm; không đăng tải, chia sẻ hoặc bình luận các nội dung chưa được kiểm chứng; không để các thông tin sai lệch làm ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức Đảng, cơ quan và đơn vị.

Mỗi đảng viên cũng cần trở thành “người truyền lửa tích cực” trên không gian mạng thông qua việc lan tỏa thông tin chính thống, những mô hình hay, cách làm hiệu quả, những tấm gương người tốt việc tốt. Đấu tranh phản bác quan điểm sai trái không chỉ bằng lập luận sắc bén mà còn bằng việc củng cố niềm tin, lan tỏa điều tích cực và giá trị nhân văn trong xã hội.

Kết luận số 89-KL/TW ngày 25/7/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trên không gian mạng; chủ động đấu tranh phản bác các thông tin xấu độc, sai trái, thù địch. Điều đó cho thấy việc xây dựng “sức đề kháng số” cho đội ngũ cán bộ, đảng viên không còn là nhiệm vụ riêng của ngành công nghệ thông tin mà đã trở thành yêu cầu chính trị thường xuyên của toàn hệ thống chính trị.

Trong thời đại chuyển đổi số, Đảng viên không chỉ cần trình độ chuyên môn mà còn phải có năng lực thích ứng với môi trường công nghệ. Việc thiếu hiểu biết về an toàn số có thể dẫn đến nhiều hệ lụy như mất dữ liệu, lộ bí mật kinh doanh, bị lừa đảo tài chính hoặc vô tình tiếp tay cho thông tin sai lệch.

Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng xác định nhiệm vụ “phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, ưu tiên nguồn nhân lực cho công tác lãnh đạo, quản lý và các lĩnh vực then chốt trên cơ sở nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo gắn với phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”. Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu đó không chỉ dừng ở trình độ chuyên môn mà còn bao gồm năng lực số, kỹ năng số và văn hóa số đối với mỗi đảng viên.

Các cơ quan, doanh nghiệp cần coi việc nâng cao “sức đề kháng số” là nhiệm vụ thường xuyên và lâu dài. Cần tăng cường tổ chức các chương trình đào tạo về:

        + Kỹ năng nhận diện tin giả;

        + Kỹ năng bảo mật thông tin;

        + Kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn;

        + Kỹ năng phòng chống lừa đảo công nghệ cao;

        + Văn hóa ứng xử trên không gian mạng.

 Cùng với đó, cần xây dựng môi trường làm việc số an toàn, chuyên nghiệp; ban hành quy chế sử dụng mạng xã hội, quy định bảo mật dữ liệu và nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên trong việc bảo vệ thông tin cơ quan, đơn vị.

Đặc biệt, vai trò của tổ chức Đảng, Công đoàn và Đoàn Thanh niên trong công tác tuyên truyền, giáo dục và định hướng tư tưởng là vô cùng quan trọng. Những mô hình như “Tổ công nghệ số”, “Mỗi ngày một tin tốt”, “Không chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng” cần được nhân rộng nhằm tạo sức lan tỏa tích cực, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.

Nâng cao “sức đề kháng số” là bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Không gian mạng ngày nay đã trở thành một “mặt trận tư tưởng” đặc biệt quan trọng. Vì vậy, nâng cao “sức đề kháng số” không đơn thuần là vấn đề kỹ thuật công nghệ mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng gắn với công tác xây dựng Đảng và bảo vệ chế độ.

Một đảng viên có bản lĩnh số sẽ góp phần bảo vệ uy tín của tổ chức Đảng. Một người lao động có văn hóa số sẽ góp phần xây dựng môi trường làm việc lành mạnh. Một tập thể có “sức đề kháng số” tốt sẽ tạo nên “lá chắn” vững chắc trước các nguy cơ trên không gian mạng.

Trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia, con người luôn là trung tâm, là chủ thể và cũng là yếu tố quyết định thành công. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng không thể thay thế được bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của mỗi cá nhân.

Văn kiện Đại hội XIII của Đảng khẳng định: “Khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Trong thời đại số, sức mạnh ấy không chỉ được thể hiện ở tri thức, trình độ chuyên môn mà còn ở bản lĩnh chính trị, khả năng thích ứng và năng lực “miễn dịch” trước các tác động tiêu cực trên không gian mạng.

Chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với công tác xây dựng Đảng và quản lý xã hội. Trong bối cảnh đó, nâng cao “sức đề kháng số” cho đảng viên và người lao động là yêu cầu tất yếu nhằm xây dựng con người số có bản lĩnh, trí tuệ, trách nhiệm và văn hóa.

Mỗi đảng viên cần tiên phong trong nhận thức và hành động; mỗi người lao động cần chủ động trang bị kỹ năng số; mỗi cơ quan, đơn vị cần xây dựng môi trường số an toàn và nhân văn. Khi mỗi cá nhân có đủ “sức đề kháng số”, chúng ta sẽ tạo dựng được một không gian mạng lành mạnh, góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của Nhân dân và thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững trong thời kỳ mới.

Nâng cao “sức đề kháng số” vì thế không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là yêu cầu chiến lược lâu dài trong công cuộc xây dựng Đảng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên số./.