Trong bối cảnh chuyển đổi số ở quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, cải cách thủ tục hành chính không còn là yêu cầu mang tính kỹ thuật đơn thuần mà đã trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng nhằm xây dựng nền tảng hành chính hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đối với ngành tài chính nói chung và ngành thuế nói riêng, cải cách thủ tục hành chính chính là một trong những động lực then chốt thúc đẩy môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển kinh tế số.

Ngày 08/5/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 1109/QĐ-BTC về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý thuế thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài chính. Đây là bước đi quan trọng nhằm tiếp tục cụ thể hóa chủ trương cải cách hành chính, chuyển đổi số và đơn giản hóa thủ tục thuế theo tinh thần Nghị quyết của Chính phủ và chỉ đạo của Đảng về xây dựng Chính phủ số, nền kinh tế số.

Quyết định 1109/QĐ-BTC không chỉ đơn thuần là việc điều chỉnh các biểu mẫu, quy trình hành chính mà còn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của ngành tài chính trong việc lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; từng bước xây dựng hệ thống quản lý thuế hiện đại, công khai, minh bạch và thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.

Cải cách thủ tục hành chính - yêu cầu tất yếu trong thời đại số

Trong nhiều năm qua, ngành thuế đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, triển khai hóa đơn điện tử, khai thuế điện tử, nộp thuế điện tử và nhiều dịch vụ công trực tuyến. Tuy nhiên, cùng với tốc độ phát triển của nền kinh tế số, các phương thức kinh doanh mới, giao dịch điện tử và yêu cầu quản lý hiện đại cũng đặt ra nhu cầu tiếp tục rà soát, sửa đổi và chuẩn hóa hệ thống thủ tục hành chính thuế.

Thực tế cho thấy, nếu thủ tục hành chính còn rườm rà, chồng chéo hoặc chưa đồng bộ sẽ làm gia tăng chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp; ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước và tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Chính vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung các thủ tục hành chính thuế không chỉ nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý mà còn góp phần tạo dựng môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch và hiện đại hơn.

Quyết định 1109/QĐ-BTC được ban hành trên cơ sở thực hiện các Nghị quyết của Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo đó, nhiều thủ tục được sửa đổi theo hướng tinh gọn hồ sơ, tăng cường thực hiện bằng phương thức điện tử và đồng bộ với hệ thống dịch vụ công trực tuyến của ngành thuế. Đây là minh chứng rõ nét trong tiến trình cải cách nền hành chính nhà nước.

Đẩy mạnh số hóa thủ tục thuế - bước tiến quan trọng của ngành Tài chính

Một trong những điểm nổi bật của Quyết định 1109/QĐ-BTC là việc tiếp tục mở rộng và chuẩn hóa quy trình thực hiện thủ tục hành chính trên môi trường điện tử. Nhiều thủ tục được quy định rõ việc tiếp nhận hồ sơ qua Cổng Dịch vụ công Quốc gia, Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế hoặc thông qua hệ thống giao dịch điện tử.

Việc số hóa quy trình không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí đi lại cho người nộp thuế mà còn góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch trong giải quyết thủ tục hành chính. Các biểu mẫu được chuẩn hóa, đồng bộ dữ liệu điện tử giúp hạn chế sai sót, giảm áp lực xử lý hồ sơ thủ công và nâng cao hiệu quả quản lý của cơ quan thuế.

Đặc biệt, Quyết định 1109/QĐ-BTC cũng sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung liên quan đến đăng ký thuế, đăng ký người phụ thuộc, khai thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và các thủ tục hành chính khác thuộc lĩnh vực quản lý thuế. Điều này cho thấy ngành thuế đang từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý thuế điện tử đồng bộ, hiện đại và phù hợp với xu thế quản trị số.

Trong bối cảnh dữ liệu số ngày càng trở thành nguồn tài nguyên quan trọng, việc liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế với các cơ quan quản lý nhà nước khác cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng mô hình quản lý thông minh, giảm tối đa việc yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin đã có trong hệ thống.

Người nộp thuế là trung tâm của cải cách

Tinh thần xuyên suốt của cải cách thủ tục hành chính hiện nay được thể hiện rõ trong việc cắt giảm thành phần hồ sơ, đơn giản hóa quy trình xử lý và tăng cường ứng dụng công nghệ nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người nộp thuế.

Đối với doanh nghiệp, cải cách thủ tục hành chính giúp giảm chi phí, tiết kiệm thời gian và nguồn lực trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Đối với người dân, đặc biệt là cá nhân thực hiện nghĩa vụ thuế hoặc đăng ký người phụ thuộc, việc thực hiện thủ tục điện tử giúp quá trình kê khai thuận tiện, nhanh chóng và minh bạch hơn.

Hướng tới nền tài chính số hiện đại, minh bạch và hiệu quả

Chuyển đổi số đang mở ra cơ hội lớn để ngành tài chính đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ và xây dựng nền tài chính quốc gia hiện đại. Trong tiến trình đó, cải cách thủ tục hành chính thuế giữ vai trò đặc biệt quan trọng bởi đây là lĩnh vực tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp.

Quyết định 1109/QĐ-BTC là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, hiệu quả và thân thiện hơn với người dân. Những nội dung sửa đổi, bổ sung trong quyết định không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật nghiệp vụ mà còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của ngành tài chính trong công cuộc cải cách và chuyển đổi số.

Cải cách thủ tục hành chính không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là yêu cầu lâu dài trong tiến trình xây dựng nền tài chính số hiện đại. Khi thủ tục hành chính ngày càng đơn giản, minh bạch và thuận tiện hơn, niềm tin của người dân, doanh nghiệp đối với cơ quan quản lý nhà nước sẽ tiếp tục được củng cố, góp phần thúc đẩy phát triển đất nước nhanh và bền vững trong thời kỳ mới./.