Mạnh mẽ hơn, mãnh liệt hơn, từ 2026 - năm Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công rực rỡ - Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây!

Trong Dự thảo Báo cáo Chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có ghi trang trọng lời đề từ: “Dưới lá cờ vẻ vang của Đảng, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc vì hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội”. Đó là những lời khái quát, mạnh mẽ, tự tin, tự hào và cũng thiêng liêng nhất về con đường tiến lên Chủ nghĩa xã hội của đất nước ta.

Báo cáo khẳng định: “Đất nước sau 40 năm đổi mới, cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế đã được nâng lên một tầm cao mới”, là hoàn toàn đúng với thực tế, được thế giới thừa nhận, được bạn bè quốc tế ngợi ca, học tập.

Tổng Bí thư Tô Lâm trình bày Báo cáo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: TTXVN.

Trong Báo cáo có 296 lần dùng từ “phát triển”. Điều ấy phần nào khẳng định, thế phát triển đã có, đang có và tiếp tục đi lên, vươn xa, vươn cao.

Có những đoạn, hai chữ “phát triển” đem lại niềm vui, phấn khởi, tin tưởng chắc chắn: “Với phương châm Đoàn kết - Dân chủ - Kỷ cương - Đột phá - Phát triển, Đại hội xác định tư duy, tầm nhìn, những quyết sách chiến lược để chúng ta vững bước tiến mạnh trong kỷ nguyên mới, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 khi Đảng ta tròn 100 năm thành lập (1930 - 2030); hiện thực hóa tầm nhìn phát triển đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm thành lập nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1945 - 2045)”. Có những đoạn chắc chắn, khoa học về một đường lối: “Xây dựng, hoàn thiện thể chế phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc với các giá trị cơ bản: Dân tộc, dân chủ, nhân văn và khoa học; bảo đảm phát triển văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế, xã hội, để văn hóa thực sự là nền tảng, nguồn lực nội sinh, động lực to lớn, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước; xây dựng và thực hiện đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hoá, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới”.

Trong Báo cáo có 130 lần từ “đổi mới”. Có những đoạn, hai chữ ấy mang tính “chìa khóa” mở ra một hướng đi: “Đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục và đào tạo. Tiếp tục đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục, bảo đảm chất lượng, hiệu quả, đồng bộ, thống nhất, có sự phân công, phân cấp, phân quyền hợp lý; đổi mới quản trị, bảo đảm quyền tự chủ đầy đủ, toàn diện, trách nhiệm giải trình của các cơ sở giáo dục, đặc biệt là giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học; đổi mới căn bản cơ chế, chính sách tài chính và đầu tư cho giáo dục, đào tạo”.

Nhờ “ĐỔI MỚI”, đất nước ta có những “PHÁT TRIỂN” thần kỳ, vượt bậc: từ xuất phát điểm năm 1986, chỉ 26,34 tỉ USD, quy mô nền kinh tế Việt Nam năm 2025 ước đạt 514 tỉ USD, xếp thứ 32 thế giới; thu nhập bình quân đầu người hơn 5.000 USD, thuộc nhóm trung bình cao. Vị thế và uy tín trên trường quốc tế không ngừng được nâng lên. Nước ta thiết lập quan hệ ngoại giao với 195 quốc gia (trong đó 42 đối tác chiến lược và đối tác toàn diện với 5 nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp quốc, 7 nước G7)… Đại hội XIV đặt mục tiêu đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, Việt Nam trở thành nước phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao. Phấn đấu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ nay tới 2030 từ 10% trở lên; GDP bình quân đầu người vào cuối nhiệm kỳ là 8.500 USD. Đến năm 2045 (100 năm thành lập nước), Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao…

Theo nhiều chuyên gia đầu ngành, văn kiện Đại hội XIV được phát triển với tinh thần rất mới: Đưa đất nước không chỉ “tăng trưởng” mà là “đột phá phát triển”; không còn là tư duy “đi sau bắt kịp” mà là tư duy “bứt phá vượt lên”. Chúng ta hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào Đảng với tư duy mới bởi từ khi ra đời, Đảng ta đã lãnh đạo nhân dân đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác.

Ngoài cơ sở thực tế đã nói trên, kỳ vọng ấy còn có cơ sở cả trong huyền thoại.

Càng tiến xa vào chân trời văn minh, nhân loại càng có nhu cầu tìm về quá khứ, lấy đó làm điểm tựa phát triển, cũng là cắt nghĩa cho hiện tại, dự báo hướng đi cho tương lai. Tìm về cội nguồn, thì cắt nghĩa và giải mã biểu tượng là hướng đi được quan tâm nhất. Là trung tâm, là thành tố cơ bản của văn hóa nên nghiên cứu các biểu tượng cổ xưa (mẫu gốc, cổ mẫu) mới tìm ra được nhiều điều mà người xưa muốn trao gửi. Là nơi gặp gỡ, tương tác giữa ánh hồi quang từ quá khứ và những ánh xạ của tập quán cuộc sống hai ven bờ dòng chảy lịch sử, biểu tượng luôn tạo nên dải quang phổ lung linh hấp dẫn có độ tán sắc ánh sáng ý nghĩa văn hóa rộng. Mỗi cộng đồng đều tự hào có những cổ mẫu gói trong đó các triết lý sâu sắc. Văn hóa Việt tự hào có Thánh Gióng - một hình tượng độc đáo trong văn hóa nhân loại.

Lịch sử là một dòng chảy thì miền nguyên thủy thượng nguồn - nơi tích hợp ý nghĩa đời sống nhân loại với cả một quá khứ xa vời, rất quan trọng. Các hạt giống cổ mẫu (archetype) có cái lõi bí mật về hôm qua, được gieo vào mảnh đất đương đại, nên nảy mầm, lớn lên cho hoa quả ý nghĩa mới, vừa mang tính truyền thống, vừa mang tính thời đại. Do vậy, những cổ mẫu như Thánh Gióng vẫn có thể dùng để “cắt nghĩa” cho sự “vươn mình” ở hôm nay, ngày mai. Đóng vai trò khép mở hai cánh cửa lịch sử và tương lai, cái bản lề “cổ mẫu” rất được chú ý tìm hiểu.

Với văn hóa Việt, nếu các truyền thuyết Hùng Vương là bài ca dựng nước thì Thánh Gióng là bài ca giữ nước. Hình tượng Gióng lớn nhanh như thổi là biểu tượng cho khát vọng có một sức khỏe vô song để giữ nước, để làm ăn trong yên ấm, hòa bình.

Câu chuyện khép lại câu chữ nhưng mở ra cả một chiều cao khát vọng, niềm tin, mơ ước và cả một bầu trời bao la ý nghĩa: Đuổi xong giặc Gióng cùng ngựa bay lên trời cũng là bay vào bầu trời văn hóa Việt tôn vinh tinh thần xả thân một cách vô tư nhất của những nghĩa sĩ vì cuộc sống hạnh phúc của nhân dân. Môtip “bay lên” có ở nhiều nền văn hóa nhưng rất đặc biệt ở văn hóa Việt, là “rồng bay” vào dịp dời đô và “ngựa bay” sau khi thắng giặc.

Truy ngược về sâu xa miền thượng nguồn cổ mẫu, thì “rồng” và “ngựa” gần gũi nhau (triết học phương Đông cổ quan niệm “rồng” là hóa thân của “ngựa”. Khái niệm “long mã” (long = rồng; mã = ngựa) chỉ con vật huyền thoại “pha trộn” hình hài của ngựa và rồng. Rồng là biểu tượng cho sự may mắn, hạnh phúc, giàu có… “Rồng/ngựa bay” biểu trưng cho sự phát triển, hòa bình, thịnh vượng. Tín ngưỡng phương Đông xưa quan niệm ai nằm mơ thấy vật linh (long, li, quy, phượng) sẽ trở nên đại phú quý. Với văn hóa Việt thì khát vọng về sự thái bình thịnh trị mạnh mẽ, thực tế và cũng cụ thể hơn nên huyền thoại để cho nhà vua (Lý Thái tổ) “nhìn” thấy “rồng bay”(!?).

Huyền thoại Thánh Gióng (đặt trong bối cảnh vừa đuổi xong giặc Ân), đã toát ra một nguyên lý chung về sự phát triển: chỉ có thể “bay lên” khi đất nước hòa bình, không có chiến tranh, không còn giặc giã!

Với các cổ mẫu lớn, mỗi chi tiết đều phát sáng ý nghĩa. Chi tiết Gióng vươn vai trở thành biểu tượng cho sự đổi mới, phát triển với kỳ tích mới. Nhiều nghiên cứu sử học thế giới vẫn chưa hết ngạc nhiên vì sao Cách mạng Tháng Tám 1945 là một trong những cuộc cách mạng thành công nhất trong lịch sử thế giới nhưng diễn ra trong hoàn cảnh đất nước nghèo nàn, lạc hậu, giao thông, thông tin rất hạn chế, và trong khoảng thời gian nhanh nhất (hơn nửa tháng), trong không gian rộng dài nhất (từ Bắc đến Nam), với mục đích triệt để nhất.

Tựa vào huyền thoại, có nghiên cứu đưa ra lý giải thú vị: Dân tộc Việt Nam, trong hoàn cảnh giặc giã đã phát huy triệt để nhất “tinh thần Thánh Gióng”. Đuổi xong giặc, Gióng cùng ngựa bay lên trời. Đó là tư tưởng lớn: người anh hùng cứu nước tuyệt đối vô tư, vì dân, vì nghĩa, không ham một chút công danh, địa vị. Ở thời đại Hồ Chí Minh, những hình tượng trung tâm cũng mang ý nghĩa ấy, là Bác Hồ, là Đảng ta, là Bộ đội Cụ Hồ, là những công dân ưu tú sẵn sàng hy sinh cá nhân để phụng sự dân, phục vụ đất nước. Rộng hơn, là cả đất nước Việt Nam “rũ bùn” nghèo nàn lạc hậu để “sáng lòa” cùng các nước tiên tiến năm châu. “Bay lên” là khát vọng chiến thắng, là niềm tin thắng lợi.       

Với tinh thần Thánh Gióng, nhà Trần thắng quân Nguyên cũng bằng đội quân tinh, gọn, mạnh (chỉ khoảng 300.000 quân). Với 10 vạn quân nhưng Quang Trung vĩ đại đánh tan 29 vạn quân Thanh… Hôm nay, chiến lược xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu quả của Đảng, Nhà nước ta cũng chính là để tạo ra “tinh thần Thánh Gióng” trong thời bình, nhằm nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, tạo cơ hội để người dân có cuộc sống hạnh phúc hơn. Huyền thoại vua Lý Thái tổ dời đô (cũng là sắp xếp lại giang sơn) ra Đại La, nhìn thấy rồng bay lên, bèn đổi tên kinh đô mới là Thăng Long. Điều ấy ứng vào kỷ nguyên vươn mình: “Rồng” Việt Nam bay lên!

Nguồn ảnh: Tạp chí Diễn đàn và doanh nghiệp.

Thánh Gióng xưa vươn vai để hiện thực hóa khát vọng của lịch sử: đất nước hòa bình. Thánh Gióng Việt Nam nay vươn mình để hiện thực hóa khát vọng dân tộc: tự chủ, tự cường, dân giàu, nước mạnh, phồn vinh, hạnh phúc, đóng góp tích cực vào hòa bình và phát triển của khu vực và thế giới.

66 năm trước (1960) trong bài thơ "Người đi tìm hình của Nước", Chế Lan Viên băn khoăn với câu hỏi: “Bao giờ dải Trường Sơn bừng giấc ngủ/ Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây?”. Thì câu trả lời đã có, từng có, đang có. Và, mạnh mẽ hơn, mãnh liệt hơn, từ hôm nay - bắt đầu từ 2026 - năm Bính Ngọ - năm Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng thành công rực rỡ - Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây!

Nguồn: nongnghiepmoitruong.vn