Từ ngày 01/7/2025, một quy định mới về thuế giá trị gia tăng (GTGT) chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hoạt động thanh toán của doanh nghiệp và cá nhân. Theo đó, chỉ những hóa đơn có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên được thanh toán không dùng tiền mặt mới đủ điều kiện để khấu trừ thuế GTGT. Đây là nội dung được quy định tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP, ban hành ngày 30/6/2025 của Chính phủ.

 So với quy định trước đây (20 triệu đồng), mốc giá trị mới là 5 triệu đồng (đã bao gồm thuế GTGT) là một bước thu hẹp đáng kể, khiến hầu hết các giao dịch phổ biến đều phải áp dụng phương thức không dùng tiền mặt nếu muốn được khấu trừ thuế. Điều này đồng nghĩa với việc đa số các giao dịch thường ngày của doanh nghiệp, tổ chức, thậm chí cả cá nhân kinh doanh đều nằm trong phạm vi điều chỉnh của quy định mới.

Quy định mới cần chú ý:        

1. Phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt (quy định tại Khoản 10, Điều 3, Nghị định 52/2024/NĐ-CP) là phương tiện do tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, công ty tài chính được phép phát hành thẻ tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán cung ứng dịch vụ ví điện tử phát hành và được khách hàng sử dụng nhằm thực hiện giao dịch thanh toán.

Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt

Hình thức thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm hình thức thanh toán:

- Bằng séc;

- Bằng lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu;

- Bằng thẻ ngân hàng (bao gồm: thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước);

- Bằng ví điện tử;

- Bằng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt khác theo quy định của ngân hàng Nhà nước (không bao gồm hình thức bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản của bên bán).

2. Trường hợp không được khấu trừ thuế GTGT cần lưu ý:

- Hàng hóa, dịch vụ mua vào theo phương thức thanh toán bù trừ công nợ được quy định cụ thể trong hợp đồng thì phải có biên bản đối chiếu số liệu và xác nhận giữa hai bên về việc thanh toán. Trường hợp bù trừ công nợ qua bên thứ ba phải có biên bản bù trừ công nợ của ba bên làm căn cứ khấu trừ thuế.

- Hàng hóa, dịch vụ mua vào được thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba thanh toán không dùng tiền mặt ( bao gồm cả trường hợp bên bán yêu cầu bên mua thanh toán không dùng tiền mặt cho bên thứ ba do bên bán chỉ định ) thì việc thanh toán theo ủy quyền hoặc thanh toán cho bên thứ ba theo chỉ định của bên bán phải được quy định cụ thể trong hợp đồng dưới hình thức văn bản và bên thứ ba là một tổ chức hoặc thể nhân đang hoạt động theo quy định của pháp luật.

- Hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế giá trị gia tăng được ủy quyền cho cá nhân là người lao động của cơ sở kinh doanh thanh toán không dùng tiền mặt theo quy chế tài chính hoặc quy chế nội bộ của cơ sở kinh doanh, sau đó cơ sở kinh doanh thanh toán lại cho người lao động bằng hình thức thanh toán không dùng tiền mặt thì được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Lưu ý: Trong trường hợp mua hàng nhiều lần trong cùng một ngày từ một nhà cung cấp, nếu tổng giá trị hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên, thì toàn bộ khoản thanh toán phải thực hiện không dùng tiền mặt. Các hóa đơn thanh toán bằng tiền mặt trong trường hợp này sẽ bị loại khỏi chi phí được trừ và không được khấu trừ thuế.

3. Tác động của quy định tới doanh nghiệp và cá nhân:

- Đối với doanh nghiệp: Quy định này buộc doanh nghiệp phải nâng cấp quy trình thanh toán, kiểm soát tốt hơn chứng từ ngân hàng, cập nhật các điều khoản trong hợp đồng liên quan đến phương thức thanh toán. Đồng thời, kế toán phải rà soát kỹ các khoản chi để tránh rủi ro bị loại trừ chi phí hoặc không được khấu trừ thuế.

- Đối với cá nhân: Người thực hiện thanh toán phải được ủy quyền hợp lệ nếu thanh toán thay mặt doanh nghiệp, và cần sử dụng tài khoản cá nhân phù hợp để đảm bảo chứng từ hợp lệ với cơ quan thuế.

Việc hạ ngưỡng bắt buộc thanh toán không dùng tiền mặt từ 20 triệu xuống 5 triệu đồng là bước tiến rõ rệt trong cải cách tài chính, thuế và thúc đẩy thanh toán điện tử. Quy định này không chỉ nhằm minh bạch dòng tiền mà còn tạo tiền đề cho chuyển đổi số sâu rộng trong hoạt động kinh doanh tại Việt Nam. Doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân cần chủ động nắm bắt, cập nhật quy trình và điều chỉnh phương thức thanh toán để đảm bảo tuân thủ, tránh bị loại chi phí và rủi ro thuế trong thời gian tới./.